»
شنبه 27 دی 1399 شمسی
Saturday 16 January 2021 GMT
شنبه 13 شرير ما 1594 دیلمی
  منوی اصلی
Skip Navigation Links
درباره ديلمستانExpand درباره ديلمستان
چند رسانه ايExpand چند رسانه اي
زبان Expand زبان
اقوام اوليه و بومي گيلان
نژادپرستي ممنوع
چشم طمع به خاك گيلان
گهواره ديد
نام دریای خزر تغيير كند
درياي ديلم
ميدان تجريش - ُگو َگل!
ديلمستان در حدودالعالم
نوازندگان مارليک
ديدباني گرماور ديلمان
تغيير پول ملي
اقوام غيرفارسي‌زبان
ريتون به شکل گاو نر
قلعه رودبار الموت ديلمي
روستاي ديلمي نشين کندر
مردآويچ ديلمي
واژگان گالشي_ديلمي و گيلکي
ديلمي هاي عراق
طايفه ديلمي ركرک، لرستان
شيرواره
 
   شرح مطلب
 کياگهان و کيازنيک دو محل باستاني در مرکز شهر املش
نويسنده و پژوهشگر: ابوذر ملک پور , شنبه 12 مهر 1399 ساعت 13:24

در بُنگاهِ أملش يعني شهر خودم دو محل باستاني وجود دارد که بي شَک از کهن ترين محله هاي ايران محسوب مي گردند


يکي با نامِ کَزِنک و ديگري کَزِکاهان


کَزِنک: کَزِنيک هم گفته، و بصورت کَذِنيک هم نگاشته مي شَوَد


به اهل کَزِنک  کَزِنکي مي نامند و پسوند نام خانوادگيِ بسياراني بوده که امروزه خيلي ها درصدد حذف يا ازبين بردنِ پَسوندها هستند و "چه بد"


امروزه کَزِنک و کَزِکاهان را  کيازنيک و  کياگهان مي نامند، و عجيب اين است  کياگهاني که در مرکز املش وجود دارد جزء لنگرود است  و هيچ مناسبتي با لنگرود ندارد و از لحاظ فرهنگي و زباني کيلومترها بعدِ اين دو محل باستاني هم که به سمت لنگرود پيش برويم باز مناسبتي با لنگرود ندارند


"اگرچه کارد و پنير هم نيستند" {فاصله کياگهان تا مرکز شهر املش پنجاه متر است ولي جزء لنگرود مي باشد} اما اين کَزِنک يا کَذِنيک به چه معناست که سند قديمي بودن شهر و منطقه را مي رساند يا نشان مي دهد؟


در زبان گيل و ديلم «س» ها «ز» تلفظ مي شود مانند: داس که داز گفته و نوشته مي شود يا دستگاه  دزگاه گفته مي شود يا اصغر  را  اضغر مي گويند و ده ها کلمه ي ديگرِ اينچنيني هست که "س" با "ز" جابه جا مي شوند


کَزِنک در اصل  کاسان ايک بوده  که بصورت  کزنک يا کذنيک  و کيازنيک در آمده است- مانند پَهْلَويک( پَهْلَوْ + ايک) پارسيک(پارسه+ايک)- دموکراتيک (دموکرات+ايک) و...


 و اما چرا کَسِه: کِي  و کيا در آمده است؟!


به باورِ من کِي هاي پيشدادي در بخش نخست شاهنامه همان کاس ها مي باشند چرا که کيکاووس شاهنامه، مَقَرش قزوين بوده و نامِ کهن قزوين کَسْپيْن مي باشد و يادگار کاس ها و کِي هاي پيشداي ست، و ايستگاه املش تا هشتادسال پيش کزنک به قزوين بوده است و اساسا مردم املش با مردمِ شهرهاي قزوين و طالقان و ري مراوده داشته اند تا پنجاه سال پيش


نام کَذِکاهان محله اي در روبروي کَذِنيک يا کيازنيکِ املش، هزارو هفتاد_هشتاد سال پيش در کتابِ التاجيِ ابوهلال صابي (متوفي384هـ.ق) آمده است، که در آنجا 700 مرد جنگجو به فرماندهي  جوي_ديلمي به همراه المويد براي تصرف هوسم (شهر رودسر کنوني) به پاخاستند و...


چرا که هوسم پايگاه ديني زيديان بوده است و ديلميان با دين بهي اسلام در سده ي چهارم قمري پيوند خوبي نداشته اند و...


رجوع کنيد به روي 280 کتاب أخبارائمَّةِالزَّيدية في طَبَرِستان ودَيلمـَان وجِيلان؛ به جمع آوري وتصحيح پروفسور ويلفرد مادلونگ


_مادلونگ، ويلفرد، (1987)، أخبارائمَّه الزَّيديه في طَبَرِستان ودَيلمـَان وجِيلان، بيروت-لبنان، مرکز آلماني مطالعات شرقي دارالنشر فرانتز اشتاينر، چاپ اول؛

   نظرات



   ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :   (الزامی) 
پست الکترونیکی :   
وب سایت :   
متن نظر :   
    info@deilamestan.com   
  ديگر مطالب
روستاي ديلمي نشين اغشت
روستاي ديلمي نشين سنگان
اسرار زندگي حيدر علي اف/ ريشه هاي کُردي خاندان علي اف
اقوام اوليه و بومي گيلان
نمايي از قلعه حسن صباح روستاي گازرخان، رودبار الموت ديلمي
ساختمان قديم بقعه امامزاده محمد بن حنفيه، روستاي بيورزين بخش عمارلو رودبار
حضور يک ديلمي در هيئت ملاقات كننده ي جنبش انصارالله يمن با رهبري
گوشه ي ديلمان – زبان ديلمان
مکابوج = برنج مکا
روستاي اَويرك، رودبار الموت
محقق ايراني دانشگاه كمبريج: تمام اقوام غيرفارسي‌زبان ايران ريشه ايراني دارند
نقش ديلميان در واقعه عاشورا و شهادت در کنار حضرت سيدالشهدا