»
شنبه 27 دی 1399 شمسی
Saturday 16 January 2021 GMT
شنبه 13 شرير ما 1594 دیلمی
  منوی اصلی
Skip Navigation Links
درباره ديلمستانExpand درباره ديلمستان
چند رسانه ايExpand چند رسانه اي
زبان Expand زبان
اقوام اوليه و بومي گيلان
نژادپرستي ممنوع
چشم طمع به خاك گيلان
گهواره ديد
نام دریای خزر تغيير كند
درياي ديلم
ميدان تجريش - ُگو َگل!
ديلمستان در حدودالعالم
نوازندگان مارليک
ديدباني گرماور ديلمان
تغيير پول ملي
اقوام غيرفارسي‌زبان
ريتون به شکل گاو نر
قلعه رودبار الموت ديلمي
روستاي ديلمي نشين کندر
مردآويچ ديلمي
واژگان گالشي_ديلمي و گيلکي
ديلمي هاي عراق
طايفه ديلمي ركرک، لرستان
شيرواره
 
   شرح مطلب
 گوشه ي ديلمان – زبان ديلمان
ابوذر ملك پور , دوشنبه 21 مهر 1399 ساعت 11:18

شعر: باباطاهر [به آهي گنبد خضرا بسوجم فلک را جمله سر تا پا بسوجم بسوجم ار نه کارم را بساجي چه فرمائي بساجي يا بسوجم]


بسوجم= بسوزم(بسوزانم زبان معيار)  |   بساجي= بسازي(مي سازي زبان معيار)


«زير» به ديلمي و گيلي «جير» گفته مي شود و «بياپايين» را ديلميان «بيأجير»؛ و گيليان بياپايين را «بيأ به زير» و «بيأ به جير» مي گويند؛ و دربرابر «زير» که درگيلکي و ديلمي «جير» گفته مي شود: «زبَر» يا بالا به ديلمي وگيلي جُر=«جئُر» گفته مي شود که در واقع همان «زئُر» = زبَر است.


« زي » مِثلِ: سَکِه زي، مروزي، ري زي(=رازي) و... در ديلمي سَکِه جي، مروجي، رإي جي گفته مي شود و بر اساس همين ساختار زبان ديلمي، جي در پسوند برخي محله ها بکار مي رفت و مي رود مثلا اهل سورکو را: سورکوجي، از اهل کومني را کومني جي، اهل نرکه را : نرکه جي ، ساوه اي را ساوه جي، چهاردهي را چهارده جي، اهل مِشکله را مشکله جي، اهل کياکلايه را کياکلايه جي، از استادکلايه را استادکلايه جي و خلاص? آن را وسکلايه جي گويند، اهل لاهي(=لاهي+جان) را لاهيجي مي گفتند و...


گيليان از پسوند چي استفاده مي کنند؛ مانند انزلي چي، چاف چي، آستانه چي و... که در ديلمي: انزلي جي، چاف جي، آستانه جي گفته مي شود.


مي نويسند مردآويج بنيادگذار سلسله زياريانِ ديلمي، مرداويز زياري بوده است که به ديلمي مرداويز" مرداويج "گفته مي شود ولي گيل ها مرداويچ مي نامند.

   نظرات



   ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :   (الزامی) 
پست الکترونیکی :   
وب سایت :   
متن نظر :   
    info@deilamestan.com   
  ديگر مطالب
روستاي ديلمي نشين اغشت
روستاي ديلمي نشين سنگان
اسرار زندگي حيدر علي اف/ ريشه هاي کُردي خاندان علي اف
اقوام اوليه و بومي گيلان
نمايي از قلعه حسن صباح روستاي گازرخان، رودبار الموت ديلمي
ساختمان قديم بقعه امامزاده محمد بن حنفيه، روستاي بيورزين بخش عمارلو رودبار
حضور يک ديلمي در هيئت ملاقات كننده ي جنبش انصارالله يمن با رهبري
گوشه ي ديلمان – زبان ديلمان
مکابوج = برنج مکا
روستاي اَويرك، رودبار الموت
محقق ايراني دانشگاه كمبريج: تمام اقوام غيرفارسي‌زبان ايران ريشه ايراني دارند
نقش ديلميان در واقعه عاشورا و شهادت در کنار حضرت سيدالشهدا